Netanyahu’nun Talebi ve Mesut Yılmaz’ın Ret Kararı: Siloam Yazıtı’nın Tarihi Önemi

İsrail ordusunun Gazze’deki operasyonları devam ederken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu Tel Aviv’de ağırladı. Bu ziyaret kapsamında Mescid-i Aksa yakınlarındaki arkeolojik kazı alanında bir tören düzenlendi. Netanyahu’nun törende aktardığı 1990’lı yıllara ait bir anekdot, Türkiye gündeminde yeniden tartışma konusu oldu.

Netanyahu, 1998 yılında dönemin Türkiye Başbakanı Mesut Yılmaz’dan Osmanlı döneminde Kudüs’ten İstanbul’a getirilen Silvan (Siloam) Yazıtı’nı talep ettiğini açıkladı. İsrail Başbakanı, “Müzelerimizde binlerce Osmanlı eseri var. İstediğiniz birini seçin, Silvan Yazıtı ile değiştirelim” teklifinde bulunduğunu ifade etti. Ancak bu talebin reddedildiğini belirten Netanyahu, Mesut Yılmaz’ın kendisine, dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğini yaptığı büyüyen seçmen kitlesinin, yazıtın İsrail’e verilmesine sert tepki göstereceğini ilettiğini söyledi.

Silvan Yazıtı, yaklaşık 2 bin 700 yıl öncesine dayanan tarihi bir eser olarak dikkat çekiyor. Yahuda Kralı Hezekiel döneminde Kudüs’ün su ihtiyacını karşılamak amacıyla açılan tünelin tamamlanmasının anısına yazılmış olan yazıt, eski İbrani alfabesiyle yazılmış altı satırlık bir kitabe niteliği taşıyor. Yazıtta, kazıcıların birbirlerine seslenerek çalıştıkları ve tünelin birleşmesiyle büyük bir başarı elde ettikleri anlatılıyor. 1880 yılında Kudüs’te keşfedilen yazıt, Osmanlı yönetimi tarafından İstanbul’a getirilmiş ve günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor.

İsrail yönetimi, Silvan Yazıtı’nı Türkiye’den defalarca talep etti. 2022 yılında İsrail basınında, yazıtın Türkiye tarafından verileceği yönünde haberler çıktı, ancak Türk diplomatik kaynakları bu iddiaları yalanladı. Yetkililer, yazıtın bulunduğu dönemde Kudüs’ün Osmanlı toprağı olduğunu, günümüzde ise Filistin’in parçası olduğunu vurguladı. Türkiye bugüne kadar tüm taleplere “ret” yanıtı verdi.

Bu gelişme, hem Türkiye’nin kültürel miras politikaları hem de tarihi eserlerin korunması açısından önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor. Siloam Yazıtı, sadece tarihsel bir belge değil, aynı zamanda kültürel ve diplomatik tartışmaların odağında yer alan bir sembol olarak önemini koruyor.