Irak’ta yeni dönem: Cumhurbaşkanlığı koltuğuna Nizar Amedi oturdu

Nizar Amedi, Irak Meclisi’nde gerçekleştirilen kritik oylamanın ardından ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi. Uzun süredir siyasi belirsizliklerin gölgesinde olan Irak’ta bu gelişme, yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

329 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada 229 milletvekili oy kullanırken, ikinci turda Amedi 227 oy alarak açık ara farkla cumhurbaşkanlığı görevine getirildi. Böylece Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) adayı olan Amedi, rakiplerini geride bırakarak ülkenin en üst makamına seçildi.

Kürt siyasi dengesi yeniden belirleyici oldu

Irak’ta 2003 sonrası oluşan siyasi yapı gereği cumhurbaşkanlığı makamı geleneksel olarak Kürt siyasi partilerinin adayları arasından belirleniyor. Bu kapsamda seçimde, Kürdistan Yurtseverler Birliği ile Kürdistan Demokrat Partisi arasında kıyasıya bir rekabet yaşandı.

KDP’nin adayı olarak mevcut Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin öne çıkarken, yarışta toplam 17 aday yer aldı. Ancak ikinci turda büyük destek alan Amedi, siyasi dengeleri kendi lehine çevirmeyi başardı.

Göreve başladı: “Önce Irak” vurgusu

Seçimin ardından mecliste yemin ederek resmen göreve başlayan Amedi, yaptığı ilk açıklamada birlik ve koordinasyon mesajı verdi. Cumhurbaşkanı, yürütme, yasama ve yargı organlarıyla uyum içinde çalışacaklarını belirterek devlet kurumları arasında güçlü bir iş birliği hedeflediklerini ifade etti.

Amedi, “Önce Irak” ilkesine bağlı kalacağını vurgularken, ülkenin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik zorlukların farkında olduğunu dile getirdi. Ayrıca bölgedeki çatışmalara da değinerek, savaşların sona ermesi yönündeki çabaları desteklediklerini ve Irak’a yönelik saldırıları kınadıklarını söyledi.

Hükümet krizi devam ediyor

Irak’ta cumhurbaşkanının seçilmesi önemli bir eşik olarak görülse de, ülkedeki siyasi kriz henüz sona ermiş değil. 11 Kasım 2025’te yapılan genel seçimlerin ardından taraflar arasında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle yeni hükümet halen kurulamadı.

Irak Anayasası’na göre cumhurbaşkanı, seçildikten sonra 15 gün içinde parlamentodaki en büyük bloğun adayını hükümeti kurmakla görevlendirmek zorunda. Bu sürecin, ülkedeki siyasi dengeleri yeniden şekillendirmesi bekleniyor.

Deneyimli bir isim: Nizar Amedi kimdir?

1968 yılında Duhok’un Amedi ilçesinde doğan Nizar Amedi, makine mühendisliği eğitimi almış bir siyasetçi olarak dikkat çekiyor. Siyasi kariyerine KYB bünyesinde başlayan Amedi, uzun yıllar partinin üst kademelerinde görev aldı.

2005 yılından itibaren Irak’ın eski cumhurbaşkanları olan Celal Talabani, Fuad Masum ve Berhem Salih’e danışmanlık yapan Amedi, devlet tecrübesiyle öne çıkan bir isim olarak biliniyor.

2022-2024 yılları arasında Irak Çevre Bakanı olarak görev yapan Amedi, aynı zamanda ülkeyi uluslararası iklim zirvelerinde temsil etti. Son olarak KYB Siyasi Büro Üyesi ve Bağdat sorumlusu olarak görev yapan Amedi, uzlaşı süreçlerinde aktif rol oynadı.

Yeni dönemde beklentiler yüksek

Amedi’nin cumhurbaşkanlığına seçilmesiyle birlikte Irak’ta siyasi tıkanıklığın aşılması ve hükümetin kurulması yönünde umutlar yeniden arttı. Uzmanlar, deneyimli siyasetçinin özellikle farklı siyasi bloklar arasında denge kurma konusunda önemli bir rol üstlenebileceğini belirtiyor.

Önümüzdeki süreçte Amedi’nin atacağı adımlar, yalnızca Irak’ın iç siyaseti açısından değil, bölgesel dengeler açısından da yakından takip edilecek.